جوش بدن یکی از بیماری های پوستی مزمن و غالب در جهان است. جوش و آکنه به شکلهای مختلفی روی پوست ظاهر میشوند ضد جوش . گاهی، جوشها خفیف و بیآزارند. گاهی هم التهاب شدید و کیست ایجاد میکنند و باعث بروز درد و عوارض ناخوشایند میشوند. تا حدی، میتوان گفت که همه انواع آکنه نتیجه انسداد یا التهاب واحدهای پیلوسباسه(pilosebaceous) هستند. منظور از این واحدها فولیکولهای مویی است که در سرتاسر بدن وجود دارند.
برخی از مطالعات و پژوهشها، رابطه مستقیمی میان سبک زندگی، عادتها و ایجاد جوش بدن پیدا کردهاند. شدت وسعت و گسترش جوشها هم بسته به موارد زیر میتواند متفاوت باشد:
- سن و وزن
- عادات غذایی
- الگوهای خواب
- سطح استرس
- استعداد ژنتیکی
- مصرف مواد مخدر و الکل
- منظم بودن چرخه قاعدگی
اغلب افراد در نوجوانی، بیشتر از سایر سالهای عمر خود جوش میزنند. با این حال، افرادی در رده سنی ۲۱ تا ۲۵ سال هم پوست چربتری دارند و بیشتر از دیگران مستعد جوش زدن هستند. جوش و آکنه معمولاً خطرناک نیستند، اما روی ظاهر اثرات نامطلوبی میگذارند و برای همین، بهتر است که با مراجعه به دکتر پوست، درمانی برای آنها پیدا کنید. علت انواع جوش بدن بسیار متنوعاند. در زیر به برخی از آنها اشاره میکنیم:
| داروهای خاص | به عنوان مثال میتوان به کورتیکواستروئیدها، تستوسترون یا لیتیوم اشاره کرد. |
| هورمونها | تغییرات هورمونی مربوط به بلوغ و بارداری باعث تولید چربی بیشتر غدد و ایجاد آکنه میشوند. |
| رژیم غذایی | شیر بدون چربی، شکلات و غذاهای پر کربوهیدرات باعث تشدید بروز آکنه و جوش بدن میشوند. |
| استرس | هورمونهای استرس، فولیکولهای مو و غدد چربی را تحریک میکنند و منجر به التهاب بیشتر و ایجاد آکنه میشوند. |
محصولات پوست یا موی چرب هم میتوانند باعث مسدودشدن منافذ شوند و ایجاد جوش و آکنه روی بدن را بیشتر کنند. در انتخاب این مواد هم دقت به خرج بدهید تا بدنتان جوش نزند.
سوابق خانوادگی و عوامل ژنتیکی
اگر یکی از والدین شما سابقه جوشزدن داشته باشد، احتمال جوشزدن شما هم بیشتر خواهد بود. برای تعیین میزان شیوع آکنه در خانواده، محققان ژنوم (مواد ژنتیکی و تمام توالیها) ۵هزار و ۶۰۲ فرد مبتلا به آکنه شدید و ۲۱هزار و ۱۲۰ فرد بدون آن را بررسی کردند. دانشمندان توانستند ۱۵ تنوع ژنتیکی مختلف را در ۱۵ ناحیه ژنومی به خوبی ترسیم و شناسایی کنند.
برخی از این ژنها باعث ایجاد تغییراتی در ساختار غدد چربی فرد میشوند. امکان دارد که این تغییرات محافظت در برابر تجمع باکتری را برای غدد دشوارتر کنند. به عبارت دیگر، اگر شما آکنه را به ارث میبرید، به این دلیل نیست که ژن آکنه دارید. در واقع، احتمالاً پای به ارثبردنِ ژنی درمیان است که با ابتلا به نوعی بیماری زمینهای یا ویژگی بیولوژیکی ارتباط دارد. این ژن باعث میشود که مستعد انسداد منافذ پوستی باشید.
هورمونها
آندروژنها هورمونهای تولید مثلی از جمله تستوسترون هستند که در همه جنسیتها وجود دارند. در صورت عدم تعادل، آندروژنها میتوانند تغییرات پوستی ایجاد کنند و باعث بروز آکنه و جوشهای قرمز روی بدن شوند. این موارد از نتایج بههمخوردن تعادل این هورمونها هستند:
- افزایش تولید سبوم (چربی پوست)
- تغییرات در فعالیت سلولهای پوست
- التهاب
چنین مشکلی در هر جنسیتی، در دوران بلوغ اتفاق میافتد. با این حال، نوسانات هورمونی در هر سنی میتوانند باعث ایجاد جوش هورمونی شوند. سطح آندروژن زنان در بیشتر دورههای قاعدگی ثابت میماند. سپس، درست قبل از شروع خونریزی، سطح استروژن کاهش پیدا میکند. در این دوره، تستوسترون بیشتری به گیرندههای غدد سباسه متصل میشوند و تولید سبوم را تحریک میکنند. سطح تستوسترون بیش از حد در مردان هم تأثیر مشابهی دارد. سایر اختلالات غدد درونریز مرتبط با آکنه در زنان هم عبارتند از سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و هیپرپلازی آدرنال (نوعی بیماری ارثی که در آن بدن فاقد آنزیم است).
استرس
هجوم هورمونهای استرس باعث ایجاد جوشها، بدتر شدن جوشهای موجود و کُندی روند بهبودی میشود. عوامل متعددی در این امر نقش دارند. برای مثال، باید انگشت اتهام را به سوی این موارد نشانه بگیریم:
- التهاب؛ استرس باعث آزاد شدن سیتوکینها میشود. منظور پروتئینهای کوچکی است که به گیرندههای غده چربی متصل میشوند و پاسخ التهابی را فعال میکنند.
- سیستم ایمنی؛ استرس سیستم ایمنی را ضعیف و مبارزه با باکتریها را برای بدن دشوارتر میکند. زمانی که تحت استرس هستید، احتمالاً به زمان بیشتری برای درمان جوش بدن نیاز دارید. استرس مانع از توانایی بدن برای ترمیم زخمها میشود.
- هورمونها؛ استرس حاد و طولانیمدت باعث افزایش آندروژنها، التهاب و تولید بیش از حد سبوم میشود.
استرس باعث میشود که بسیاری از افراد در خوردن غذاهای ناسالم زیادهروی کنند و الگوی خواب نامنظمی داشته باشند. این موارد و شرایط به تنهایی باعث ایجاد آکنه نمیشوند، اما میتوانند التهاب را در بدن افزایش دهند و شما را مستعد جوشزدن در نواحی مختلف بدن کنند. برای درمان جوش صورت و بدن، روشهای مختلفی وجود دارد. با مراجعه به متخصص پوست، درمان موثر پیش خواهد رفت.
جوش بدن یکی از بیماری های پوستی مزمن و غالب در جهان است. جوش و آکنه به شکلهای مختلفی روی پوست ظاهر میشوند ضد جوش . گاهی، جوشها خفیف و بیآزارند. گاهی هم التهاب شدید و کیست ایجاد میکنند و باعث بروز درد و عوارض ناخوشایند میشوند. تا حدی، میتوان گفت که همه انواع آکنه نتیجه انسداد یا التهاب واحدهای پیلوسباسه(pilosebaceous) هستند. منظور از این واحدها فولیکولهای مویی است که در سرتاسر بدن وجود دارند.
برخی از مطالعات و پژوهشها، رابطه مستقیمی میان سبک زندگی، عادتها و ایجاد جوش بدن پیدا کردهاند. شدت وسعت و گسترش جوشها هم بسته به موارد زیر میتواند متفاوت باشد:
- سن و وزن
- عادات غذایی
- الگوهای خواب
- سطح استرس
- استعداد ژنتیکی
- مصرف مواد مخدر و الکل
- منظم بودن چرخه قاعدگی
اغلب افراد در نوجوانی، بیشتر از سایر سالهای عمر خود جوش میزنند. با این حال، افرادی در رده سنی ۲۱ تا ۲۵ سال هم پوست چربتری دارند و بیشتر از دیگران مستعد جوش زدن هستند. جوش و آکنه معمولاً خطرناک نیستند، اما روی ظاهر اثرات نامطلوبی میگذارند و برای همین، بهتر است که با مراجعه به دکتر پوست، درمانی برای آنها پیدا کنید. علت انواع جوش بدن بسیار متنوعاند. در زیر به برخی از آنها اشاره میکنیم:
| داروهای خاص | به عنوان مثال میتوان به کورتیکواستروئیدها، تستوسترون یا لیتیوم اشاره کرد. |
| هورمونها | تغییرات هورمونی مربوط به بلوغ و بارداری باعث تولید چربی بیشتر غدد و ایجاد آکنه میشوند. |
| رژیم غذایی | شیر بدون چربی، شکلات و غذاهای پر کربوهیدرات باعث تشدید بروز آکنه و جوش بدن میشوند. |
| استرس | هورمونهای استرس، فولیکولهای مو و غدد چربی را تحریک میکنند و منجر به التهاب بیشتر و ایجاد آکنه میشوند. |
محصولات پوست یا موی چرب هم میتوانند باعث مسدودشدن منافذ شوند و ایجاد جوش و آکنه روی بدن را بیشتر کنند. در انتخاب این مواد هم دقت به خرج بدهید تا بدنتان جوش نزند.
سوابق خانوادگی و عوامل ژنتیکی
اگر یکی از والدین شما سابقه جوشزدن داشته باشد، احتمال جوشزدن شما هم بیشتر خواهد بود. برای تعیین میزان شیوع آکنه در خانواده، محققان ژنوم (مواد ژنتیکی و تمام توالیها) ۵هزار و ۶۰۲ فرد مبتلا به آکنه شدید و ۲۱هزار و ۱۲۰ فرد بدون آن را بررسی کردند. دانشمندان توانستند ۱۵ تنوع ژنتیکی مختلف را در ۱۵ ناحیه ژنومی به خوبی ترسیم و شناسایی کنند.
برخی از این ژنها باعث ایجاد تغییراتی در ساختار غدد چربی فرد میشوند. امکان دارد که این تغییرات محافظت در برابر تجمع باکتری را برای غدد دشوارتر کنند. به عبارت دیگر، اگر شما آکنه را به ارث میبرید، به این دلیل نیست که ژن آکنه دارید. در واقع، احتمالاً پای به ارثبردنِ ژنی درمیان است که با ابتلا به نوعی بیماری زمینهای یا ویژگی بیولوژیکی ارتباط دارد. این ژن باعث میشود که مستعد انسداد منافذ پوستی باشید.
هورمونها
آندروژنها هورمونهای تولید مثلی از جمله تستوسترون هستند که در همه جنسیتها وجود دارند. در صورت عدم تعادل، آندروژنها میتوانند تغییرات پوستی ایجاد کنند و باعث بروز آکنه و جوشهای قرمز روی بدن شوند. این موارد از نتایج بههمخوردن تعادل این هورمونها هستند:
- افزایش تولید سبوم (چربی پوست)
- تغییرات در فعالیت سلولهای پوست
- التهاب
چنین مشکلی در هر جنسیتی، در دوران بلوغ اتفاق میافتد. با این حال، نوسانات هورمونی در هر سنی میتوانند باعث ایجاد جوش هورمونی شوند. سطح آندروژن زنان در بیشتر دورههای قاعدگی ثابت میماند. سپس، درست قبل از شروع خونریزی، سطح استروژن کاهش پیدا میکند. در این دوره، تستوسترون بیشتری به گیرندههای غدد سباسه متصل میشوند و تولید سبوم را تحریک میکنند. سطح تستوسترون بیش از حد در مردان هم تأثیر مشابهی دارد. سایر اختلالات غدد درونریز مرتبط با آکنه در زنان هم عبارتند از سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و هیپرپلازی آدرنال (نوعی بیماری ارثی که در آن بدن فاقد آنزیم است).
استرس
هجوم هورمونهای استرس باعث ایجاد جوشها، بدتر شدن جوشهای موجود و کُندی روند بهبودی میشود. عوامل متعددی در این امر نقش دارند. برای مثال، باید انگشت اتهام را به سوی این موارد نشانه بگیریم:
- التهاب؛ استرس باعث آزاد شدن سیتوکینها میشود. منظور پروتئینهای کوچکی است که به گیرندههای غده چربی متصل میشوند و پاسخ التهابی را فعال میکنند.
- سیستم ایمنی؛ استرس سیستم ایمنی را ضعیف و مبارزه با باکتریها را برای بدن دشوارتر میکند. زمانی که تحت استرس هستید، احتمالاً به زمان بیشتری برای درمان جوش بدن نیاز دارید. استرس مانع از توانایی بدن برای ترمیم زخمها میشود.
- هورمونها؛ استرس حاد و طولانیمدت باعث افزایش آندروژنها، التهاب و تولید بیش از حد سبوم میشود.
استرس باعث میشود که بسیاری از افراد در خوردن غذاهای ناسالم زیادهروی کنند و الگوی خواب نامنظمی داشته باشند. این موارد و شرایط به تنهایی باعث ایجاد آکنه نمیشوند، اما میتوانند التهاب را در بدن افزایش دهند و شما را مستعد جوشزدن در نواحی مختلف بدن کنند. برای درمان جوش صورت و بدن، روشهای مختلفی وجود دارد. با مراجعه به متخصص پوست، درمان موثر پیش خواهد رفت.
نقش التهاب و استرس اکسیداتیو در پایداری ضایعات آکنهای